İştirak Nafakası Nedir?

İştirak nafakası nedir? sorusuna Av. Mehmet Ali ŞAHİN şöyle cevap vermektedir.                    

(Av. Mehmet Ali ŞAHİN’nin web sitesinden alıntıdır.)

Boşanma gerçekleşse de tarafların ortak bir çocuğu varsa bu çocuğun ihtiyaçlarını karşılamak adına velayeti alan tarafa velayeti alamayan tarafça verilen nafakaya iştirak nafakası adı verilmektedir. İştirak nafakası alabilmek için ortak çocuğun 18 yaşının altında olması gerekmektedir. İştirak nafakasının talep edilmesine gerek yoktur. Boşanma davası sonuçlanırken mahkemece iştirak nafakası belirlenmektedir. İştirak nafakasında eşlerin kusuruna, kusur oranına bakılmaksızın ortak çocuğun ihtiyaçları göz önüne alınır. Çocuğun sağlığı, eğitimi, sosyal giderleri, barınma, temizlik gibi giderleri iştirak nafakasının kapsamına girmektedir. İştirak nafakası hakkında Türk medeni kanunun 182. maddesinde şöyle bir bilgi verilmiştir;”Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlâk bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.”

İştirak Nafakası Kimler Talep Edebilir?

İştirak nafakası boşanma sırasında talep edilebileceği gibi mahkemece karara bağlanmamışsa çocuğun ergin olacağı zaman dilimine kadar velayeti alamayan taraftan talep edilebilir. Boşanma sırasında başlayana nafaka ödemesi çocuğun ergin hale gelmesi yani 18 yaşını doldurmasıyla sona erer. İştirak nafakası velayeti alan taraf, vasi olarak atanan taraf veyahut ayırt etme gücüne sahip ortak çocuk tarafından talep edilebilmektedir. İştirak nafakası tarafların mali durumunca belirlenen miktarda ödenmektedir.  İştirak nafakası konusunda hâkimin geniş takdir yetkisi bulunmaktadır ve çocuğun değişen yaş, eğitim, sosyal durumuna göre bu miktar artmaktadır.

İştirak Nafakasını Belirleyen Hususlar

Çocuk için ödenecek nafaka miktarı çocuğun yaşı eğitimi, nafakayı ödeyecek tarafın mali durumu, güncel ekonomik durum gibi unsurlar baz alınarak hesaplanmaktadır. Nafakanın irat şeklinde ödemesi karara bağlandıktan sonra geçen zamanda ekonomik gelişmelere göre nafakada artış ya da azalış yaşanabilir. Ortak çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla sona eren iştirak nafakası çocuk okumaya devam ediyorsa okulu bitene kadar devam edebilir. Çocuğun evlenmesi ve ergin yaşa gelmesinin mahkemeye açılacak dava kanıtlanması halinde de iştirak nafakası ödenmesi kesilir. İştirak nafakası ödeyen tarafın ölmesi halinde de nafaka kesilmektedir. İştirak nafakasının ödenmemesi durumunda hukuk nafaka alacaklısına icra ile tahsis yolunu açmıştır. Nafaka alacakları kanunen 1. dereceden alacaklılar olarak belirtilmiştir. Nafaka borçlusunun malları gayrimenkulleri varsa satılıp nafaka borcu ödemesi mahkemece gerçekleştirilebilir. Nafaka borçlusunun maaşı varsa nafaka için ona el konulur ve nafakanın tamamı aylık ödenen maaşından kesilebilir.

İştirak Nafakası Neden Verilir?

İştirak nafakasının ödenmesi mahkemece kararın kesinleşmesinden sonra başlamaktadır. İştirak nafakası belirlenirken o dönemdeki paranın alım gücüde dikkate alınmaktadır. Çocuğun artan yaşına ve eğitimine bağlı ortaya çıkabilecek ihtiyaç artışları da nafaka karara bağlanırken dikkate alınan unsurlardandır. Hâkim iştirak nafakasını belirlerken yıllara göre yaşanacak artışları da belirleme hakkına sahiptir. İştirak nafakası için başvurulacak mahkeme ikamet edilen şehirdeki aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin olmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi yetkilidir. İştirak nafakasının veriliş amacı ortak çocuğun yararıdır yani velayeti elinde bulunan tarafın velayet sahibi olmayan taraftan iştirak nafakası talep edebilmesi için çocuğun yanında bulunması gerekmektedir.   İştirak nafakası çocuğu elinde bulunduran tarafa maddi manevi destek sağlamaktadır. Evlilik birliğinin bozulmasıyla çocuğun en az derecede zarar görmesini sağlamak için iştirak nafakası önemli bir husustur. Böylece çocuk alıştığı sosyal ortamdan uzak kalmayacak ve psikolojik olarak daha az zarar görecektir. İştirak nafakası bir zenginleşme aracı değildir.  Velayet sahibi tarafı zenginleştirmenin aksine müşterek çocuğun yüksek yararı gözetilmektedir. Ödenmeyen iştirak nafakalarında başlatılan icra takibinde nafaka borçlusunun başka borcu olsa da nafaka borcunun birinci sırada yer alması bu yüzdendir.

Aile Hukukunda Tecrübeli Avukat Ömer KARTAL'dan bilgi almak için kendisine 0 532 631 30 30 iletişim hattından ulaşabilirsiniz.